قهرمان ميرزا عين السلطنه
1346
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
كالسكه زياد بود . خواستيم پياده شويم محمد حسن ميرزا ايستاده بود ، فساد يك مرتبه كالسكه را راند از بالا محمد حسن ميرزا بهروى ما افتاد ، پايش درد گرفت . پياده به باغ رفتيم . باغ اتابك و آتشبازى باغ چراغان ، بسيار بسيار ممتاز و قشنگ ، عمارت و مبل به اعلى درجه مزين و نيكو . فرنگى ، ايرانى به قدر دويست نفر بودند . بهقدر سى نفر هم زن فرنگى بود كه براى ايرانيها تازگى داشت . در اطاقها گردش مىكرديم . بعد جلوى ايوان رو به قبله آمده بناى آتشبازى شد . خانمها جلو روى صندلى نشسته ساير [ ين ] در عقب ايستادند . صحافباشى صحافباشى كه چندين سال است تجارت ژاپن را مىكند اين دفعه آتشبازى ژاپنى زيادى آورده كه به قدر سه هزار تومان آن را شاه خريده . امشب از آتشبازيهاى او خريده بودند . در قورخانه هم از روى آن ساختهاند كه خيلى خوب از عهده برآمدهاند . خيلى جلوه داشت . تاكنون آتشبازى به اين خوبى در ايران نشده بود . نمىشود تفصيل داد كه چه هنر و صنعت و علمى اين ژاپنى در اين خمپارهها به خرج داده بود . هرگز هيچ نقاش ماهرى نمىتواند روى صفحهء كاغذ هم اينطور اشكال مرتب قشنگ بكشد كه بعد از تركيدن خمپاره در بالاى آسمان تماشا مىشد . فرنگيهائى كه حضور داشتند اقرار و اعتراف نمودند كه در فرنگستان هم به اين خوبى آتشبازى درست نمىكنند . آنچه در قورخانهء ما هم از روى آنها درست كرده بودند خيلى خوب شده بود . بعد از اتمام آتشبازى كه يك ساعت متجاوز طول كشيد به اطاقها رفتيم . در دوجا « سوپه » « 1 » حاضر كرده بودند . همه قسم خوردنى [ بود ] مسكرات هم فراوان . يك دسته اركستر در گالرى عمارت مشغول نواختن بودند . خيلى خوب زدند . از مهمانى سال اول جلوس شاه مفصلا در روزنامهء گذشته نوشتهام و صدراعظم سه روز بعد از آن مهمانى عزل شد . آنشب مسئله را دانسته بود دماغى نداشت . امشب برعكس خيلى حال خوشى داشت به چندين جهات . هركس سال گذشته در مهمانى امين الدوله حاضر بود و امشب را هم حضور داشت فحش بود كه به روح [ و ] روان او با آن دعوتش مىفرستاد . خيلى تكذيب از مهمانى او مىكردند كه جمعى در اطاق ساكت
--> ( 1 ) - مراد Soupe ( شام ) است .